Komiks i książka obrazkowa

Książka dofinansowana przez Uniwersytet Gdański.W przeszłości „dobre” książki obrazkowe były przeciwstawiane „złym” komiksom, które miały negatywny wpływ na dzieci. Książki obrazkowe oceniano ze względu na ich pozytywne walory edukacyjne i wychowawcze, komiksom zarzucano, że dostarczają dzieciom treści niewłaściwych. Książki obrazkowe – obcowanie z którymi zazwyczaj dokonuje się za pośrednictwem dorosłego – były (i w większości chyba nadal są) postrzegane jako te, które przekazują pożądaną wiedzę i są narzędziami w procesie usankcjonowanej socjalizacji małych odbiorców, komiksy zaś były czytane przez dzieci samodzielnie i regu-larnie oceniane przez dorosłych jako lektury nieodpowiednie i szkodliwe.Łatwo zauważyć, że wyznaczane przez krytyków, twórców i odbiorców relacje między komiksami i książkami obrazkowymi są nacechowane symboliczną przemocą. Komiksy są atakowane jako zawierające nieodpowiednie treści, a ich twórcy uznawani za nieodpowiedzialnych. Książki obrazkowe są traktowane jako źródło słodyczy i światła rozumu, aczkolwiek przekazywane przez nie treści można uznać za manifestację przemocy symbolicznej wobec dzieci, którym narzuca się określone role społeczne, wzory zachowań itp., z narzuceniem negatywnej oceny komiksów włącznie. Warto jednak pamiętać, że dzieciństwo jest stanem przejściowym. Na początku to dorosły wybiera lektury dla swojej pociechy. Książki obrazkowe są dzieciom czytane i pokazywane przede wszystkim w okresie, gdy ich odbiorcy jeszcze czytać nie umieją. Na początku tej drogi mamy do czynienia z wprowadzaniem pojęć, a na końcu z wykładem wiedzy o świecie i panującym w nich prawach.Dziecko rośnie wraz z książką (nie tylko obrazkową, ale od niej się wszystko zaczyna), w pewnym momencie jednak tę książkę przerasta. Przestaje polegać na wyborze dorosłego i zaczyna samo dokonywać wyborów. Ma argumenty na obronę swoich wyborów inie waha się ich użyć w dyskusji z rodzicielskim autorytetem. Można złamać jego wolę, ale wychowanie dziecka nie na tym przecież polega.Jerzy Szyłak, profesor doktor habilitowany, zatrudniony w Instytucie Badań nad Kulturą Uniwersytetu Gdańskiego. Członek Zespołu Interdyscyplinarnych Badań Książki Obrazkowej afiliowanego na Wydziale Filologicznym UG. Filolog, filmoznawca i kulturoznawca. Jest autorem szeregu książek, z których większość poświęcona jest teorii i historii komiksu. Do jego najważniejszych publikacji należą: Komiks: świat przerysowany (1998), Komiks w kulturze ikonicznej XX wieku (1999), Poetyka komiksu: warstwa ikoniczna i językowa (2000), Zgwałcone oczy. Komiksowe obrazy przemocy seksualnej (2001). Razem z Hanną Dymel-Trzebiatowską i Małgorzatą Cackowską zredagował dwutomowy leksykon Książka obrazkowa (2017-2020).