Dziewięćdziesiąt dni za żelazną kurtyną. Reportaż

Z przedmową Tomasza Pindla Zanim Gabriel García Márquez został jednym z najsłynniejszych pisarzy XX wieku, był przede wszystkim dziennikarzem. W drugiej połowie lat pięćdziesiątych wyruszył do Europy Wschodniej i Związku Radzieckiego, by na własne oczy zobaczyć świat realnego socjalizmu. Po latach teksty, które wtedy napisał, złożyły się na Dziewięćdziesiąt dni za żelazną kurtyną . Praga zachwyciła go niemal zachodnim stylem życia, w NRD tropił absurdy systemu, a w Moskwie za monumentalną fasadą odkrył kolejki, niedobory i wszechobecną kontrolę. W Budapeszcie, odwiedzonym kilka miesięcy po krwawym stłumieniu powstania, ciekawość ustąpiła miejsca niepokojowi. Kiedy przyjechał do Polski, uderzyły go wojenne ruiny, bieda i materialne zaniedbanie, ale z podziwem patrzył na wysiłek odbudowy kraju. Zwrócił uwagę na kolejki przed księgarniami, przywiązanie do Kościoła i upór ludzi, którzy mimo trudnych warunków starają się żyć z godnością. Ta książka to zapis wrażeń z podróży młodego lewicowego dziennikarza, który wyjechał poznać socjalizm, a wrócił z wątpliwościami. Choć powstała na długo przed Stu latami samotności , już tutaj widać talent Márqueza: celne obserwacje, ironia, humor i niezwykła wrażliwość na szczegół. Relacje ze wschodnioeuropejskiej włóczęgi wielkiego kolumbijskiego pisarza czytać można na co najmniej dwa sposoby. Po pierwsze jako opowieść przybysza z dalekich stron, który ciekawym spojrzeniem wodzi po niezbyt znanej sobie rzeczywistości. Druga perspektywa sprowadzałaby się zaś do samego Garcíi Márqueza. Mamy tu bowiem do czynienia z wczesnymi tekstami jednego z najważniejszych twórców drugiej połowy XX wieku, które obok warstwy stricte opisowej mają bardzo istotny komponent ideologiczny: jest to wszak zapis zderzenia lewicującego młodego człowieka z Ameryki Łacińskiej z socjalizmem ucieleśnionym, zrealizowanym bądź w trakcie realizacji. I zderzenie to przynosi mocne rozczarowanie. Z przedmowy Tomasza Pindla