Niniejsza praca ma na celu przedstawienie zasad funkcjonowania transportu kolejowego w różnych etapach jego rozwoju. Głównym celem jest analiza krajowego prawa kolejowego jako jednego z typów prawa przewozowego. W pracy zostaną wskazane kluczowe zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe. Z uwagi na komercjalizację, restrukturyzację i prywatyzację PKP warto również zastanowić się nad zasadnością transformacji organizacyjnej, strukturalnej i finansowej przedsiębiorstwa oraz określić, w jaki sposób wpłynęły one na kondycję transportu kolejowego na rynku usług. Temat podjęty w publikacji jest niezwykle aktualny, zważywszy na obecną sytuację kluczowego podmiotu PKP S.A. PKP CARGO S.A., zajmującego się kolejowymi przewozami towarowymi, wobec którego w 2024 r. wdrożono tzw. postępowanie sanacyjne, i istotny ze względu na międzynarodowe uwarunkowania transportu kolejowego, do których należy zaliczyć m.in. politykę zrównoważonego rozwoju czy cyberbezpieczeństwo. [] Niniejsza praca w efekcie powinna pozwolić na zrozumienie zasad i rozwiązań prawnych, jakie obecnie obowiązują w krajowym transporcie kolejowym. Niestety nadal brakuje literatury przedmiotu w zakresie szczegółowej analizy mechanizmów komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji Polskich Kolei Państwowych. Ponadto proces restrukturyzacji nie został jeszcze w pełni zrealizowany. Aby osiągnąć w tym aspekcie sukces, krajowi operatorzy usług kolejowych powinni mi na uwadze to, co przedsiębiorstwo wypracowało przez lata, i korzystać z tej wiedzy podczas planowania nowych inwestycji i realizacji zadań. Być może niniejsza publikacja umożliwi lepsze zrozumienie koncepcji komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji Polskich Kolei Państwowych oraz wyzwań, oczekiwań i problemów z tym związanych. Z wprowadzenia